by 
Mục lục
1. Thu hồi đất theo tuyến công trình chính
Đối với các dự án hạ tầng giao thông quy mô lớn chạy dài qua nhiều địa phương như đường cao tốc, đường sắt hay đường vành đai, công tác bồi thường và bố trí tái định cư là thách thức lớn nhất. Theo quy định thông thường, việc tái định cư phải hoàn thành trước khi Nhà nước ban hành quyết định thu hồi đất.
Tuy nhiên, đối với các công trình có chiều dài hàng chục đến hàng trăm cây số, việc chờ đợi xây dựng xong toàn bộ các khu tái định cư sẽ làm chậm trễ tiến độ toàn tuyến. Để tháo gỡ điểm nghẽn kỹ thuật này, Nghị quyết số 254/2025/QH15 của Quốc hội đã chính thức thông qua cơ chế đặc thù cho phép thu hồi đất tuyến công trình chính 2026 đi kèm với chính sách tạm cư nghiêm ngặt.
2. Cơ chế thu hồi đất theo tuyến công trình chính trước khi hoàn thành bố trí tái định cư
Theo quy định tại điểm b khoản 2 Điều 1 Nghị quyết số 254/2025/QH15, Nhà nước được phép ban hành quyết định thu hồi đất trước khi hoàn thành việc bố trí tái định cư đối với các dự án thực hiện theo tuyến công trình chính (như đường bộ cao tốc, đường sắt đô thị, đường vành đai, đường truyền tải điện…).
Sự thay đổi mang tính thực tiễn này giải quyết được mâu thuẫn giữa yêu cầu “mặt bằng sạch để thi công liên tục” và “thời gian xây dựng khu tái định cư kéo dài”. Thay vì phải chờ đợi từ 1 đến 2 năm để hoàn thiện hạ tầng khu tái định cư tập trung mới được thu hồi đất của những hộ dân đầu tuyến, cơ quan chức năng được phép ban hành quyết định thu hồi đất ngay để bàn giao cho nhà thầu triển khai các mũi thi công khẩn cấp.
Người dân bị ảnh hưởng sẽ được di dời sang khu vực tạm cư bằng nguồn kinh phí do Nhà nước chi trả toàn bộ trong thời gian chờ đợi nhận đất nền hoặc căn hộ tái định cư chính thức.
3. Vai trò của UBND cấp tỉnh trong việc ban hành đơn giá và phương án tạm cư
Nghị quyết 254 quy định rõ: Chính phủ chịu trách nhiệm quy định chi tiết các trường hợp thu hồi đất đặc thù này; trong khi Ủy ban nhân dân cấp tỉnh có trách nhiệm quy định chi tiết về việc bố trí tạm cư, thời gian tạm cư và kinh phí chi trả tạm cư cho người dân bị ảnh hưởng tại địa phương. Sự phân cấp này là hoàn toàn hợp lý, bởi mỗi địa phương có mức sống và giá thuê nhà thực tế hoàn toàn khác nhau.
Tại TP.HCM, UBND thành phố sẽ căn cứ vào giá thuê căn hộ, nhà ở thực tế tại từng quận, huyện để ban hành đơn giá hỗ trợ tạm cư hằng tháng (ví dụ dao động từ \(5\text{ triệu} – 10\text{ triệu đồng/hộ/tháng}\)). UBND cấp tỉnh cũng phải chịu trách nhiệm giám sát, đốc thúc chủ đầu tư đẩy nhanh tiến độ xây dựng khu tái định cư chính thức để bàn giao cho người dân đúng cam kết, không để tình trạng tạm cư kéo dài quá thời hạn gây bức xúc trong nhân dân.
4. Bảo đảm an sinh xã hội và giảm thiểu khiếu kiện trong giải phóng mặt bằng
Hạ tầng giao thông phía Nam trong giai đoạn 2026 – 2030 đang ghi nhận những công trình tuyến cực kỳ khổng lồ dọc theo các hành lang động lực:
- Tuyến Vành đai 4 TP.HCM: Trục cao tốc liên vùng dài 207km đi qua TP.HCM, Đồng Nai, Tây Ninh, Bình Dương, Bà Rịa – Vũng Tàu. Tổng diện tích đất cần thu hồi toàn tuyến lên tới khoảng 1.738 ha, ảnh hưởng đến hàng ngàn hộ dân. Dự án dự kiến khởi công đồng loạt vào dịp 2/9/2026.
- Tuyến ĐT.827E (Quốc lộ 50B) Long An: Trục động lực dài 35,6km kết nối khu Nam TP.HCM qua huyện Cần Giuộc, Cần Đước, Tân Trụ, Châu Thành đến Tiền Giang. Trục đường này kết nối trực tiếp KCN Hiệp Phước và cảng biển, mở ra quỹ đất khổng lồ phát triển logistics.
Việc áp dụng cơ chế thu hồi đất theo tuyến công trình chính kết hợp bồi hoàn tạm cư giúp các địa phương như TP.HCM, Long An, Đồng Nai tháo gỡ triệt để các “điểm nghẽn xôi đỗ” – nơi chỉ vướng một vài hộ dân làm cắt khúc toàn bộ tuyến đường dài. Sự hỗ trợ tài chính tạm cư kịp thời và cam kết tái định cư rõ ràng chính là chìa khóa để đạt được sự đồng thuận cao trong nhân dân, giảm thiểu tối đa các vụ khiếu kiện kéo dài và bảo đảm an sinh xã hội bền vững.
5. Câu hỏi thường gặp
Thời gian tôi phải ở nhà tạm cư tối đa là bao lâu theo quy định?
Thời hạn tạm cư do UBND cấp tỉnh quy định chi tiết trong phương án bồi thường, thông thường không quá 12 đến 18 tháng kể từ ngày bàn giao mặt bằng. Nếu quá thời hạn này mà chưa bàn giao được nhà đất tái định cư chính thức, cơ quan nhà nước phải tiếp tục chi trả tiền hỗ trợ tạm cư hoặc tăng mức hỗ trợ theo quy định.
Tôi có quyền tự tìm nhà thuê trong giai đoạn tạm cư hay bắt buộc phải vào khu nhà tạm cư do Nhà nước bố trí?
Bạn hoàn toàn có quyền tự lựa chọn. Người dân có thể nhận tiền hỗ trợ tạm cư bằng tiền mặt hằng tháng để tự tìm thuê nhà phù hợp với nhu cầu sinh hoạt của gia đình, hoặc đăng ký ở tại các khu nhà tạm cư tập trung do địa phương bố trí nếu không tự tìm được nơi ở.
Đất của tôi bị thu hồi một phần làm đường song hành Vành đai 4, phần còn lại có được phép xây nhà không?
Nếu phần diện tích đất còn lại sau khi thu hồi vẫn đủ diện tích tối thiểu được phép xây dựng theo quy định của UBND tỉnh và phù hợp với quy hoạch chi tiết lộ giới đường đỏ, bạn hoàn toàn được phép xin cấp phép xây dựng nhà ở mới một cách hợp pháp.
6. Kết luận
Cơ chế thu hồi đất tuyến công trình chính 2026 đi kèm phương án tạm cư linh hoạt là giải pháp pháp lý đột phá giúp tháo gỡ điểm nghẽn tiến độ cho các dự án giao thông liên vùng vĩ đại phía Nam như Vành đai 4 hay ĐT.827E.
Sự phân cấp mạnh mẽ cho UBND cấp tỉnh trong việc quyết định đơn giá tạm cư bảo đảm quyền lợi an sinh sát sườn cho người dân, tạo sự đồng thuận cao để bàn giao mặt bằng sạch sớm nhất. Minh Tân Realty luôn bám sát tiến độ quy hoạch hạ tầng và các chính sách bồi hoàn để cung cấp cho quý khách hàng những thông tin đầu tư đón đầu chính xác, an toàn và hiệu quả nhất.
Minh Tân – Người đồng hành tận tâm trên hành trình bất động sản của bạn.
- Hotline / Zalo: 0973 135 298
- Website: minhtanrealty.com
- Fanpage: https://www.facebook.com/minhtanrealty
Có thể bạn quan tâm
Quy Trình Áp Dụng Cơ Chế Nhà Nước Thu Hồi Đất Khi Đạt Trên 75% Thỏa Thuận Nhận Quyền Sử Dụng Đất
Quản Trị Rủi Ro Tranh Chấp Lối Đi Chung Khi Tách Thửa Đất Dân Sự Theo Quy Định Mới
